Dwie kreski na teście ciążowym potrafią wywołać ogromną radość, wzruszenie, niedowierzanie, a czasem również niepokój. Kiedy pierwsze emocje trochę opadną, zazwyczaj pojawiają się kolejne pytania: kiedy zadzwonić do ginekologa, na który tydzień umówić wizytę i czy lekarz od razu wykona USG?
Pierwsza wizyta u ginekologa w ciąży jest ważna, ale nie musi być stresująca. Warto wcześniej przygotować kilka informacji, zapisać swoje pytania i zabrać posiadane wyniki badań. Dobrze też pamiętać, że przebieg wizyty może się różnić w zależności od tygodnia ciąży, stanu zdrowia mamy oraz zasad obowiązujących w danym gabinecie.

Jeśli dopiero podejrzewasz ciążę, możesz również przeczytać artykuł o pierwszych objawach ciąży.

Kiedy umówić pierwszą wizytę u ginekologa w ciąży?

Po otrzymaniu dodatniego wyniku testu warto zadzwonić do wybranego gabinetu i powiedzieć, kiedy rozpoczęła się ostatnia miesiączka. Na tej podstawie personel może pomóc ustalić odpowiedni termin wizyty. Serwis Pacjent.gov.pl zaleca, aby pierwsza wizyta odbyła się najlepiej przed końcem 8. tygodnia ciąży. Nie zawsze jednak warto iść do lekarza natychmiast po wykonaniu testu. Jeśli wizyta odbędzie się bardzo wcześnie, podczas USG może być jeszcze za mało informacji, aby jednoznacznie ocenić rozwój ciąży. Nie musi to oznaczać niczego złego – czasami potrzebna jest po prostu kolejna kontrola. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pojawia się krwawienie, silny lub narastający ból brzucha, jednostronny ból, omdlenie albo gwałtowne pogorszenie samopoczucia. Wówczas nie należy czekać na planową wizytę, lecz pilnie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się po pomoc.

Na pierwszą wizytę poszliśmy razem

Zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej ciąży umówiliśmy się na wizytę prywatną i poszliśmy na nią razem z mężem. To był dla nas ważny moment i chcieliśmy przeżyć go wspólnie. W drugiej ciąży na pierwszą wizytę, podczas której lekarz miał sprawdzić, czy rzeczywiście spodziewamy się kolejnego dziecka, zapewniliśmy córeczce opiekę naszych mam. Na późniejsze wizyty chodziliśmy w trójkę. Dla naszej córki było to bardzo ekscytujące, ponieważ braciszek przestawał być tylko rosnącym brzuszkiem mamy. Mogła zobaczyć go na ekranie i razem z nami obserwować, jak się rozwija. Wybraliśmy lekarza, którego już znałam, ponieważ wcześniej chodziłam do niego na wizyty w ramach NFZ-pisze o pierwszej ciąży. Dzięki temu podczas rozmowy nie czułam się skrępowana. Wiedziałam, czego mogę się spodziewać, i łatwiej było mi zadawać pytania. Kiedy lekarz potwierdził ciążę, poprosił, abym następnego dnia zgłosiła się do sekretariatu. Uprzedził pracujące tam panie, że przyjdę. Zajęły się mną, zmierzyły mi ciśnienie, zważyły mnie i pobrały krew. Poczułam się wtedy zaopiekowana i powoli zaczynało docierać że noszę w sobie życie.

Co zabrać na pierwszą wizytę w ciąży?

Do wizyty nie trzeba przygotowywać grubej teczki, ale kilka informacji może bardzo ułatwić rozmowę. Warto zabrać:

• dokument tożsamości,
• datę pierwszego dnia ostatniej miesiączki,
• wcześniejsze wyniki badań, jeśli mogą mieć znaczenie,
• dokumentację dotyczącą wcześniejszych ciąż lub leczenia,
• listę przyjmowanych leków, witamin, ziół i suplementów,
• informacje o chorobach przewlekłych i przebytych operacjach,
• wynik grupy krwi, jeśli był wcześniej oznaczony i mamy właściwie udokumentowany wynik,
• zapisane pytania do lekarza.

Jeżeli masz wyniki badań wykonanych podczas przygotowań do ciąży, również warto je pokazać. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule: Jakie badania warto zrobić przed ciążą?.

O co może zapytać lekarz?

Pierwsza wizyta zwykle zaczyna się od rozmowy. Lekarz może zapytać o datę ostatniej miesiączki, długość i regularność cykli, przebyte choroby, operacje, przyjmowane leki oraz wcześniejsze ciąże.
Znaczenie mogą mieć również choroby występujące w najbliższej rodzinie, wcześniejsze poronienia, sposób zakończenia poprzednich ciąż oraz ewentualne komplikacje. Lekarz może także zapytać o palenie papierosów, alkohol, sposób odżywiania i charakter wykonywanej pracy.

Nie warto zatajać informacji ze wstydu lub obawy przed oceną. Lekarz potrzebuje ich po to, aby jak najlepiej zadbać o mamę i rozwijające się dziecko.

Jak może wyglądać pierwsza wizyta u ginekologa?

Rozmowa i badanie

Po zebraniu wywiadu lekarz może przeprowadzić badanie ginekologiczne. W zależności od tygodnia ciąży i indywidualnej sytuacji może również wykonać USG. Na bardzo wczesnym etapie ciąży często jest to badanie dopochwowe, ponieważ pozwala dokładniej obejrzeć macicę.
Lekarz ocenia między innymi, czy ciąża znajduje się w macicy i czy jej rozwój odpowiada przewidywanemu tygodniowi. W zależności od momentu wykonania badania może być widoczny pęcherzyk ciążowy, zarodek lub czynność serca. Jeśli na pierwszym USG nie można jeszcze zobaczyć wszystkiego, lekarz może zaprosić przyszłą mamę na ponowne badanie po kilku lub kilkunastu dniach.
Nie zawsze oznacza to powód do niepokoju. Owulacja mogła wystąpić później, dlatego rzeczywisty wiek ciąży może różnić się od wieku obliczonego na podstawie ostatniej miesiączki.

Ciśnienie, waga i podstawowe pomiary

Podczas pierwszego zgłoszenia się w ciąży mogą zostać wykonane podstawowe pomiary, takie jak:

• pomiar ciśnienia tętniczego,
• pomiar wzrostu i masy ciała,
• obliczenie BMI,
• ocena ogólnego stanu zdrowia.

Wyniki stanowią punkt odniesienia dla kolejnych wizyt. Lekarz powinien również omówić sposób odżywiania, aktywność, przyjmowane preparaty, szczepienia oraz czynniki, które mogą wpływać na przebieg ciąży.

Jakie badania mogą zostać zlecone na początku ciąży?

Zakres badań powinien zostać dopasowany do konkretnej kobiety. Zgodnie z aktualnym standardem opieki okołoporodowej na początku ciąży lekarz może zlecić między innymi:

• morfologię krwi i oznaczenie ferrytyny,
• badanie grupy krwi i czynnika Rh, jeśli nie ma udokumentowanego wyniku,
• badanie przeciwciał odpornościowych do antygenów krwinek czerwonych,
• badanie ogólne moczu,
• oznaczenie glukozy na czczo,
• TSH,
• badania w kierunku HIV, HCV, kiły i antygenu HBs,
• badania przeciwciał w kierunku toksoplazmozy, jeśli wcześniej nie potwierdzono odporności,
• cytologię, jeśli nie była wykonana w odpowiednim terminie.

W zależności od stanu zdrowia, przebytych chorób i wcześniejszych ciąż lekarz może rozszerzyć tę listę. Nie oznacza to, że każda przyszła mama musi samodzielnie wykonać wszystkie możliwe badania jeszcze przed wizytą. Także oznaczenie beta-hCG nie jest obowiązkowym badaniem dla każdej kobiety po uzyskaniu dodatniego wyniku testu. W określonych sytuacjach lekarz może je zalecić, jednak nie trzeba wykonywać go na własną rękę tylko dlatego, że zrobiła je koleżanka.

Pierwsze USG a badanie prenatalne

Wczesne USG, podczas którego lekarz potwierdza ciążę i ocenia jej rozwój, nie jest tym samym co przesiewowe badanie prenatalne wykonywane między 11. a 14. tygodniem ciąży.
Podczas pierwszego USG lekarz sprawdza przede wszystkim umiejscowienie i wiek ciąży. Badanie prenatalne przeprowadzane później pozwala dokładniej ocenić rozwój dziecka i wybrane markery ryzyka nieprawidłowości. Termin takiego badania warto ustalić odpowiednio wcześniej.

Czy partner może wejść do gabinetu?

Obecność partnera może dawać przyszłej mamie wsparcie i pozwala obojgu przeżywać pierwsze chwile ciąży. Warto jednak podczas umawiania wizyty zapytać, czy osoba towarzysząca może wejść do gabinetu i być obecna podczas USG. Zasady mogą różnić się w zależności od placówki.
Dla nas wspólne wizyty były ważne. Mąż od początku uczestniczył w ciąży, a później również nasza córeczka mogła zobaczyć swojego braciszka i czekać na niego razem z nami.

Nie bój się zadawać pytań

Pierwsza wizyta u ginekologa w ciąży ma nie tylko potwierdzić, że w macicy rozwija się mały człowiek. To również czas na rozmowę o zdrowiu mamy, przyjmowanych lekach, diecie, suplementacji, aktywności oraz kolejnych badaniach.
Jeśli czegoś nie rozumiesz, pytaj. Jeśli boisz się, że w gabinecie zapomnisz o najważniejszych sprawach, zapisz je wcześniej w telefonie. Ja najlepiej czułam się u lekarza, którego znałam i któremu ufałam. Takie poczucie bezpieczeństwa naprawdę ma znaczenie, szczególnie na początku ciąży, kiedy radości często towarzyszy wiele pytań.

Co warto zapytać podczas pierwszej wizyty?

• Który to tydzień ciąży?
• Czy ciąża rozwija się prawidłowo?
• Jakie badania powinnam wykonać?
• Jakie leki i suplementy mogę przyjmować?
• Kiedy powinna odbyć się następna wizyta?
• Kiedy umówić pierwsze badanie prenatalne?
• Jakie objawy powinny skłonić mnie do pilnego kontaktu z lekarzem?
• Czy mogę kontynuować dotychczasową aktywność fizyczną?
• Gdzie zgłosić się w razie nagłego pogorszenia samopoczucia?

Źródła

• Pacjent.gov.pl – Ciąża, naturalny stan
• Pacjent.gov.pl – Ciąża: co powinno Cię niepokoić
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej